Các nhà sản xuất Nga có thể tích cực hơn trong việc chiếm lĩnh những phân khúc mà xuất khẩu từ Liên minh châu Âu (EU) đang suy giảm, trong khi nhu cầu toàn cầu lại tăng. Trong số đó có thực phẩm, đồ nội thất và giấy, theo đánh giá của Trung tâm Xuất khẩu Nga (REC).
Các nhà xuất khẩu Nga có khả năng cạnh tranh với các nhà sản xuất châu Âu trong một số phân khúc thị trường, trong bối cảnh kinh tế các nước EU đang gặp khó khăn. Cụ thể, những mặt hàng có tiềm năng gồm giấy, bánh kẹo, van công nghiệp và một số loại đồ nội thất. Đây là kết luận được các chuyên gia của REC (trực thuộc VEB.RF) đưa ra trong hội thảo trực tuyến “Khủng hoảng công nghiệp ở châu Âu – Liệu có tạo cơ hội cho xuất khẩu Nga?” (RBC theo dõi buổi truyền hình trực tiếp).
Tổng cộng, EU và Vương quốc Anh chiếm hơn 30% kim ngạch xuất khẩu toàn cầu, tỷ lệ này thậm chí còn cao hơn nếu chỉ tính các mặt hàng phi nguyên liệu. Tuy nhiên, họ cũng đang đứng đầu về mức độ suy giảm trong thương mại toàn cầu. Từ năm 2010 đến 2023, tỷ trọng xuất khẩu toàn cầu của EU giảm từ 30,9% xuống 29,4%, còn tỷ lệ của Anh (rời EU vào năm 2020) giảm từ 2,8% xuống 2,2%, theo số liệu của REC. Trong năm 2023, gần một nửa các quốc gia châu Âu đã chứng kiến GDP giảm. Kết quả năm 2024 cho thấy kinh tế Áo giảm 1,2%, Latvia giảm 0,4%, Estonia giảm 0,3%, Đức giảm 0,2% (năm thứ hai liên tiếp), Phần Lan giảm 0,1%, theo dữ liệu tháng 4 của IMF. Chính phủ Đức mới đây đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2025 xuống 0%.
Dù không ghi nhận sự suy giảm đáng kể về giá trị xuất khẩu từ EU, nhưng các vấn đề trong lĩnh vực công nghiệp đã làm thay đổi cơ cấu hàng hóa xuất khẩu. “Trong cấu trúc xuất khẩu, có sự thay thế rõ rệt giữa các nhóm hàng hóa trong vòng 20 năm”, REC nhận định. Trong số các nhóm hàng xuất khẩu tăng trưởng mạnh nhất từ châu Âu (so sánh năm 2008 và 2023), có kim loại quý (+175%), vũ khí (+73%), thức ăn chăn nuôi (+50%), dược phẩm (+48%) và thực phẩm chế biến sẵn (+33%).
Trong khi đó, các nhóm hàng có mức giảm lớn nhất trong 15 năm qua (chưa tính lạm phát USD) gồm:
– Kim loại đen: -43%
– Phân bón: -38%
– Giấy và bìa carton: -36%
– Thiết bị viễn thông: -32%
– Tàu thủy và phương tiện nổi: -28%
– Sản phẩm từ gỗ: -18%
Các phân khúc tiềm năng
REC đã đối chiếu dữ liệu về những nhóm hàng mà EU giảm xuất khẩu với những nhóm có xuất khẩu toàn cầu tăng, từ đó xác định những phân khúc mà Nga có thể chen chân vào:
Hàng hóa mà EU ngừng xuất khẩu trong khi thương mại toàn cầu lại tăng: đồ nội thất không dùng để ngồi, cấu kiện kim loại, cáp điện, van công nghiệp, cao su tổng hợp, điện thoại và thiết bị viễn thông, bơm chất lỏng.
Hàng hóa mà EU không đáp ứng đủ nhu cầu tăng: thực phẩm chế biến khác (mã HS 2106), giấy và bìa không tráng, bánh kẹo bột mì, dầu cải, ngô, thiết bị phân phối điện.
Hàng hóa mà cả thế giới và EU đều giảm xuất khẩu, nhưng EU giảm mạnh hơn: ferroalloys, phân bón hỗn hợp, dây thép không hợp kim, thép tấm, ống thép liền mạch, linh kiện truyền hình và radio, xe chuyên dụng, rượu không vòng và dây đồng.
Tuy nhiên, số mặt hàng mà Nga có thể cạnh tranh với EU còn nhiều hơn, đây chỉ là ví dụ tiêu biểu. REC lưu ý rằng không nên coi các nhóm hàng là tiềm năng nếu trong 15 năm qua, Nga không có xu hướng tăng xuất khẩu ở những mặt hàng đó. “Ngay cả mặt hàng có tiềm năng lớn cũng không phù hợp nếu Nga không có kinh nghiệm xuất khẩu, dù chỉ trong ngắn hạn”, tổ chức này lưu ý.
Các thị trường mà Nga có thể thế chỗ châu Âu
Những quốc gia được coi là tiềm năng cho xuất khẩu Nga, trùng với đánh giá chung của REC về các thị trường triển vọng: khu vực MENA (Bắc Phi và Trung Đông), Nam và Đông Nam Á, một số nước châu Phi. Khả năng mở rộng chủ yếu tập trung vào các mặt hàng chế biến trung và cao cấp, không phải nguyên liệu thô.
“Chúng ta cần hướng tới hàng hóa chế biến cao. Hiện tại chủ yếu là hàng trung cấp như sản phẩm nông nghiệp. Những mặt hàng tạo ra giá trị lớn nhất như hàng tiêu dùng hay thiết bị gia dụng – chúng ta vẫn chưa thể cạnh tranh do còn phải tự thay thế nhập khẩu”, ông Mikhail Sneg – Giám đốc phân tích và chính sách xuất khẩu REC – cho biết.
Theo REC, các thị trường tiềm năng cho Nga gồm: Iraq, Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Oman, Ấn Độ, Việt Nam, Libya, Ai Cập, Ả Rập Xê Út, Pakistan.
Ví dụ, với mặt hàng van công nghiệp, Nga có tiềm năng sản xuất và thay thế nhập khẩu, nên đây là một phân khúc hấp dẫn. Các thị trường đáng chú ý gồm Ấn Độ, UAE và Indonesia. Ở UAE, thị phần EU trong nhập khẩu van công nghiệp giảm từ 40% (2008) xuống còn 18% (2023).
“Chúng tôi thấy nguồn cung van công nghiệp từ Trung Quốc vào UAE tăng, nhưng không đáng kể. Mỹ và Ấn Độ đang gia tăng thị phần. Nga hiện gần như không xuất khẩu sang UAE hay Indonesia, còn với Ấn Độ thì đứng cuối trong nhóm 20 quốc gia cung cấp hàng này”, ông Georgy Semenov – Trưởng dự án phân tích xuất khẩu REC – cho biết.
Với nhóm thực phẩm chế biến khác (bao gồm cả thực phẩm cho trẻ em), các nhà sản xuất Nga sẽ phải cạnh tranh với các tập đoàn đa quốc gia. Tuy nhiên, REC đánh giá đây là lĩnh vực có “tiềm năng khổng lồ”. Các thị trường chính được nhắm đến là Trung Quốc (Nga chỉ chiếm 0,1% thị phần), Việt Nam và Ả Rập Xê Út – nơi đang có sự xuất hiện của nhiều đối thủ mới như UAE, Ấn Độ, New Zealand.
Những yếu tố kìm hãm xuất khẩu
Nghiên cứu của REC xác định một số điều kiện để có tiềm năng xuất khẩu: đầu tiên là phải có nhu cầu tại thị trường tiêu thụ, dựa vào triển vọng tăng trưởng GDP của quốc gia nhập khẩu. Tiếp theo là phải có nguồn cung từ Nga – sản phẩm tương tự phải đã từng được xuất khẩu. Ngoài ra, cần có quan hệ thương mại ổn định, gồm vị trí địa lý và mối quan hệ chính trị.
Hiện tại, do tác động của lệnh trừng phạt, Nga gặp khó khăn khi mở rộng xuất khẩu hàng hóa công nghệ cao, nhất là khi cần tiếp cận công nghệ hiện đại. Theo các chuyên gia, Nga sẽ dễ cạnh tranh với các nước có trình độ công nghệ tương đương hơn là với những nền kinh tế phát triển hàng đầu.
Maxim Shaposhnikov, chuyên gia công nghiệp độc lập, cho rằng Nga có thể thay thế EU trong sản phẩm chế biến sơ cấp như thực phẩm, giấy. Tuy nhiên, Trung Quốc sẽ là đối thủ lớn trong các mặt hàng như thép cán, ferroalloys vì họ đang phá giá tiền tệ để đối phó trừng phạt từ Mỹ. Ngoài ra, sản phẩm châu Âu thường có thương hiệu mạnh, điều mà hàng Nga chưa chắc đạt được trong mắt người tiêu dùng.
Arthur Leer, Phó Chủ tịch Hiệp hội xuất nhập khẩu Nga, đồng tình với REC rằng các phân khúc tiềm năng nhất vẫn là thực phẩm, sản phẩm nông nghiệp, cấu kiện kim loại và van công nghiệp. Đây là các nhóm hàng có tăng trưởng bền vững và phù hợp để mở rộng thị trường.
Theo Alexander Firanchuk, chuyên gia tại RANEPA, Nga còn nhiều cơ hội mở rộng xuất khẩu với các mặt hàng đã có vị thế ổn định trên thị trường quốc tế, như phân bón, sản phẩm gỗ, kim loại đen và màu, và các sản phẩm nông nghiệp (ngũ cốc, dầu hướng dương).
Tuy nhiên, các đánh giá tổng thể chỉ cung cấp cái nhìn sơ bộ. Để xác định thị trường cụ thể và dự báo lượng xuất khẩu, cần phân tích thêm về nhu cầu, đối thủ cạnh tranh, giá cả và chất lượng sản phẩm.
Hashtag đề xuất:
#tinnuocNga #thuongmaiVietNga #vinalio
#xuatkhauNga #thiTruongQuocTe #RECE #xuatkhauCongNghiep #thiTruongMENA #thucphamNga #giayNga #doNoiThatNga
#российскийэкспорт #экспортвосточнаяазия #мебель #бумага #арматура #вьетнамскийрынок #рынокMENA
Dự án Tin Tức Thương Mại Việt Nga https://ru.vinalio.vn/
Thông tin SEO chuẩn YoastSEO:
Cụm từ khóa chính:
Thẻ mô tả (Meta description):
Tiêu đề SEO (SEO title):
Slug (URL):
